سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

622

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

محمد مهدى بن سيد هادى 1248 ه ق / 1832 م 1276 ه ق / 1859 م مولانا محمد مهدى بن سيد محمد هادى آل غفران مآب ، در لكنهو به دنيا آمد و نزد بزرگان خاندان خود به تحصيل علم پرداخت و در نوجوانى به مرتبهء كمال رسيد و همگان به استعداد و ذكاوت و شايستگى او اعتراف داشتند ولى متأسفانه در سن بيست و هشت‌سالگى درگذشت . تاريخ وفاتش 1276 ه ق است ( و به قول تكملهء نجوم السماء ، عبد الحى ، 1277 ه ق است ) . تصانيف او عبارتند از : تحفة الصائم ؛ شرح اثناعشريه و رساله‌اى در اجتهاد و تقليد . محمد مهدى ، اديب 1275 ه ق / 1858 م 1317 ه ق / 1899 م مولانا سيد مهدى بن نوروز على از اعيان و مالكين مصطفىآباد بلوك راى بريلى بود و در همان جا زاده شده بود . پدر بزرگوارش او را به بهترين وجه تربيت كرد . هنگامى كه به سن پانزده‌سالگى رسيد به لكنهو آمد و در محلهء حيدرگنج مقيم شد و در همان جا تحصيلات خود را تمام كرد ؛ علوم معقول را در محضر مولوى كمال الدّين موهانى و مولوى فضل اللّه ، مدرس كالج كننگ فراگرفت و ادبيات را در نزد مفتى محمد عباس خواند . مفتى محمد عباس دربارهء وى مىگفت : « اصدق خلّ من بطانتى و اوثق سهم فى كنانتى » ، نزد مولانا حامد حسين هم درس خوانده بود و وى نيز قابليت او را ستايش مىكرد . مرحوم مولانا ، هم صاحب املاك و هم يك عالم بزرگ ادبيات بود . زندگى بسيار مرتب و مقام علمى داشت . زيبارو و خوش‌رفتار بود ، در شعر و ادب عربى مقامى شامخ داشت . انجمنى به نام « بهجة الادب » تأسيس كرد و در آنجا هر دوهفته يك‌بار جلسه تشكيل مىشد و علما و طلاب در آن جلسه شركت مىكردند . وى با تمام علما و ادباى عربى زبان مكاتبه داشت . وى داماد فردوس مآب بود . تقريبا در حدود چهل و نه‌سالگى در روز جمعه 27 صفر 1317 ه ق در زادگاهش درگذشت . تصانيف او عبارتند از : الكواكب الدّريّة ، مجموعهء نفيس نظم و نثر عربى ( در كتابخانهء من موجود است ) ؛ الفريدة البهيّة فى شرح قصيدة العلويّة ؛ ذخيرهء لغت و ادب عربى ( نسخهء چاپى آن در نزد من موجود است ) ؛ ذخيرهء بزرگى مراثى و قصايد و نسيب و مكاتبات از بين رفته يا در كتابخانهء ناصريه موجود است .